Wat zijn nachtschade groenten en kunnen ze kwaad?

Een bijzondere familie, want naast alledaagse groenten vind je er ook soorten tussen waar je beter met een boogje omheen kunt lopen. Denk aan wolfskers, bilzekruid en doornappel: giftige of medicinale planten die óók tot de nachtschadefamilie behoren.

En dat zorgt soms voor verwarring. Zijn nachtschadegroenten nu gezond, of juist niet? Voor de meeste mensen zijn ze gewoon heel voedzaam. Maar er zijn ook mensen die er gevoelig op reageren. Hoe dat zit, we leggen het je uit. Lees je mee?

Wat zijn nachtschades?

Nachtschade groenten zijn de eetbare delen van bloeiende planten die bij de Solanaceae-familie horen. Het is een flinke familie, met meer dan 2000 leden. Het zijn groenten die botanisch gezien vaak als fruit worden gezien. Onder nachtschades vallen bijvoorbeeld:

• Tomaten
• Aardappelen
• Aubergines
• Paprika’s
• Chilipepers
• Goji bessen

Botanisch gezien vallen aubergines, paprika’s en tomaten trouwens onder fruit. Dat geldt ook voor goji bessen. Aardappelen zijn botanisch gezien een groente, of eigenlijk een knol. In het dagelijks leven hebben we het echter vaak over nachtschade groenten. 

De voordelen van nachtschade groenten voor je gezondheid 

Sommige mensen zijn gevoelig voor nachtschade, daarover straks meer. Over het algemeen zijn het voedingsmiddelen die goed passen in een gezond, gevarieerd dieet. De meeste nachtschades die we eten bevatten verschillende voedingsstoffen, waaronder vitamine B1 (thiamine). Ook andere B-vitaminen zitten bijvoorbeeld in tomaten, aubergine en goji bessen, paprika is een vitamine C leverancier en aardappelen trouwens ook. Tomaten bevatten ook lycopeen. Die stof geeft ze hun rode kleur en werkt voor de tomaat als antioxidant.

Zijn nachtschades slecht voor je?

Hoewel nachtschades veel voedingsstoffen bevatten, zijn er ook mensen die geen nachtschades eten. Dit komt vanuit een angst dat nachtschades slecht voor je zijn. Dat nachtschades ongezond zouden zijn, zou komen door bepaalde stoffen die in de plantenfamilie te vinden is. Die stoffen heten glycoalkaloïden.

Glycoalkaloïden zijn natuurlijke stoffen en nachtschades gebruiken het als verdedigingsmechanisme tegen insecten en ziekten. Ze verdedigen zichzelf hiermee; zie het als natuurlijke bestrijdingsmiddelen. Door glycoalkaloïden krijgen groenten hun bittere smaak. 

De belangrijkste glycoalkaloïden is solanine. Ook tomatine is een bekende. Daarnaast bevatten nachtschades ook lectines, die overigens ook buiten de nachtschade familie voorkomen. Ook dit zijn verdedigingsmiddelen van de plant.

Voor de meeste mensen zijn ze volkomen ongevaarlijk, maar er zijn ook mensen die er gevoelig voor zijn. Bij hen veroorzaken de nachtschades irritatie aan de darmwand.

Mensen die een auto-immuunziekte hebben, vermijden soms het eten van nachtschades. Bijvoorbeeld gewrichtspijn zou verergeren of huidklachten lijken soms meer op te treden (bijvoorbeeld eczeem). De glycoalkaloïden in nachtschades zouden hun symptomen verergeren.  Er is onderzoek dat aantoont dat een prikkelbare darm extra optreedt na het eten van aardappel. Maar dat geldt niet voor iedereen, en ook niet voor iederéén met een prikkelbare darm.

Voor de meeste mensen geldt dat je wel heel veel nachtschade groenten zou moeten eten, om er last van te krijgen. De glycoalkaloïden kunnen klachten geven wanneer je ze in echt grote hoeveelheden binnenkrijgt. Dat gebeurt in de praktijk niet vaak. Bovendien zijn er ook onderzoeken die juist wijzen op vele voordelen voor onze gezondheid. Meer onderzoek is dus nodig. 

Nachtschades veilig eten

Voor de meeste mensen zijn nachtschades dus probleemloos en ook nog goed voor je. Ze passen prima binnen een gevarieerd voedingspatroon. Dat is trouwens altijd een goed idee! Als je afwisselend eet, krijg je niet snel te veel nachtschade groenten binnen en heb je ook minder kans op klachten en intolerantie.

Een handige manier om van de voordelen van nachtschades te profiteren, zonder er te veel van binnen te krijgen, is met onze Daily Mix Box. Elk flesje met vers groente- en fruitsap bestaat uit 8 tot 14 verschillende groenten. Over afwisseling gesproken! Je krijgt dus niet snel te veel van één soort binnen en profiteert van een breed scala aan voedingsstoffen.

Makkelijker kan het niet: elke dag vers sap, zonder de deur uit te gaan.

Maak ze nacht-onschadelijk

De hoeveelheid ‘schadelijke’ stoffen in nachtschades kan verschillen. Onrijpe groenten hebben er bijvoorbeeld veel meer dan rijpe. Gelukkig verminderen deze stoffen als de groenten rijper worden en door koken. Om nachtschadegroenten veilig te eten, kun je de volgende tips volgen:

• Kies rijpe groenten: Onrijpe groenten bevatten meestal meer schadelijke stoffen. Onrijpe tomaten bevatten bijvoorbeeld veel meer solanine en tomatine dan rijpe. Zorg ervoor dat tomaten en paprika's volledig rijp zijn voordat je ze eet.
• Kook waar nodig: Koken kan helpen om de schadelijke stoffen in nachtschadegroenten te verminderen. Dit geldt vooral voor aardappelen, die door koken veiliger worden. Ook voor tomaat kan dit helpen.
• Schil aardappelen en verwijder groene plekken: Solanine zit vaak in de schil van aardappelen en in groene plekken. Schil de aardappelen en snijd groene plekken weg voor de zekerheid.
• Verwijder het groene stukje uit tomaten: Als je tomaten rauw eet, snijd dan het groene kroontje eruit. Dit deel kan namelijk meer solanine bevatten.

Hoe reageer jij op nachtschade groenten? 

Als je klachten hebt na het eten van nachtschade groenten, dan kun je het beste een eliminatiedieet proberen. Dat is simpel: vermijd alles nachtschades voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld een maand. Heb je geen klachten? Dan kun je langzaam één voor één een nachtschade groente introduceren. Het kan namelijk ook zijn dat je gevoelig bent voor één van hen, maar niet per se voor allemaal. Minimaliseer wel deze groenten, als blijkt dat je hiermee klachtenvrij blijft.

Nachtschades: wel of niet doen? 

Als je gezond bent en gevarieerd eet, kun je zonder problemen nachtschades blijven eten of drinken. Kies verse producten, bewaar ze goed en kook (als dat relevant is) voor je ze eet. Zo lang je afwisselend eet, kunnen nachtschades voor gezonde mensen helemaal geen kwaad. Ze passen juist goed in een gezond, gevarieerd voedingspatroon. 

Moeite met genoeg groente binnenkrijgen en op zoek naar variatie? We hebben de oplossing.